Thứ Ba, 31 tháng 3, 2020

Virus không phải "thế lực siêu nhiên": Tại sao phát triển vaccine chống COVID-19 lại khó đến vậy?

Đại dịch do virus corona gây ra dường như là một cơn ác mộng. Đây là kẻ thù vô hình khiến hàng nghìn người thiệt mạng và nhiều quốc gia buộc phải phong tỏa, biến những thành phố hoa lệ thành thành phố ma. Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng virus không phải là một thế lực siêu nhiên. Virus vẫn là một sinh vật sống nhờ vào cách kí sinh vào tế bào sinh vật khác, nó có những tính chất vật lý hữu hình - đồng nghĩa với việc virus có thể bị "bắt" và tiêu diệt.

Virus không phải thế lực siêu nhiên: Tại sao phát triển vaccine chống COVID-19 lại khó đến vậy? - Ảnh 1.

Ảnh: The Hill

Câu hỏi ở đây là làm thế nào? Virus gây ra COVID-19 không phải hoàn toàn mới mà có liên quan tới virus SARS. Mặc dù tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng vaccine sẽ được hoàn thiện vào tháng 11, nhưng có khả năng sẽ mất thêm nhiều thời gian trước khi con người có thể hoàn toàn khống chế virus corona.

Để tìm hiểu thêm về COVID-19 và vaccine phòng ngừa dịch, tờ Salon đã có cuộc đối thoại với Tiến sĩ William Haseltine, một nhà sinh học nổi tiếng vì các công trình nghiên cứu trong cuộc chiến chống lại HIV/AIDS, bệnh than, và là nhà khoa học có kiến thức sâu rộng trong lĩnh vực gen người. Dưới đây là nội dung chính trong cuộc đối thoại.

Tại sao phát triển vaccine lại khó như vậy?

Tiến sĩ Haseltine: Phát triển vaccine có thể đơn giản nhưng cũng có thể rất khó. Với virus SARS, các nhà khoa học đã cố thử nghiệm vaccine trên động vật, bao gồm khỉ, nhưng không thành công. Vậy nên họ cố thử các cách khác, bao gồm sử dụng protein bề mặt của virus. Tuy vậy, việc đó cũng không ngăn được virus trong thời gian dài. Tới nay, vẫn chưa có vaccine hoàn chỉnh cho bất kì loại virus corona nào. Điều đó cho thấy việc phát triển vaccine khá là khó. Tôi hi vọng tương lai sẽ dễ dàng hơn, nhưng không ai có thể biết chính xác.

Đây là câu hỏi chưa có lời giải vào thời điểm này. Tôi có thể cung cấp thêm một số thông tin như sau.

Nhiều loại virus xâm nhập vào cơ thể người khiến cơ thể phản ứng nhưng không thể tiêu diệt được virus. Lớp màng bên ngoài của virus có thể rất mờ nhạt, hệ thống miễn dịch khó phát hiện và khó có thể ngăn cản virus. Vậy nên có thể cơ thể tạo ra nhiều kháng thể nhưng vẫn không thể cản được virus xâm nhập và gây bệnh trong cơ thể.

Việc đó có ảnh hướng tới việc phát triển vaccine hay không?

Tiến sĩ Haseltine: Có, bởi lấy sai loại protein để tạo ra kháng thể tuy giúp tăng cường miễn dịch, nhưng nó sẽ không cản được virus. Chúng ta chưa biết liệu việc đó có xảy ra với vaccine chống COVID-19 hay không, nhưng có những thử nghiệm trước đây cho thấy việc tạo ra vaccine cho SARS không hề đơn giản như mọi người vẫn kì vọng.

Điều chế được vaccine cho virus corona không dễ dàng. Hiện tại, có thể tạo ra vaccine bằng những phương pháp truyền thống, nhưng tới nay chúng chưa có tác dụng hiệu quả trên những động vật được thí nghiệm.

Có một số cách khác để tạo ra vaccine. Một trong số đó là nuôi virus và tiêu diệt chúng. Đây là cách tạo ra vaccine chống bại liệt, và việc này khá đơn giản bởi vì virus bại liệt không có lớp màng bao bọc bên ngoài.

Tuy nhiên, virus corona lại có lớp màng. Vậy nên khi nuôi và tiêu diệt virus bại liệt, chúng ta có thể thu được vaccine ổn định, nhưng khó có thể áp dụng phương pháp này với virus corona.

Một cách nữa là tạo ra một protein tinh chế từ virus, sau đó thêm tá dược để hoàn thiện vaccine. Những phương pháp điều chế vaccine phức tạp khác cũng đang được áp dụng trên toàn thế giới.

Tính tới nay, chưa ai thành công trong việc tạo ra vaccine bảo vệ được động vật khỏi virus corona. Cũng chưa có cơ sở nào thử nghiệm vaccine virus corona trên người thành công.

Khoảng 1/3 những người bị cúm đều do virus corona gây ra. Do đó có thể thấy virus loại này hoạt động rất hiệu quả. Thông thường chúng không có tỉ lệ tử vong cao và hầu hết chỉ gây ra triệu chứng nhẹ.

Công ty CP dịch thuật miền trung - MIIDtrans Blog
Virus không phải thế lực siêu nhiên: Tại sao phát triển vaccine chống COVID-19 lại khó đến vậy? - Ảnh 2.

Một ngày của gia đình Hoàng Bách thời Covid-19

Trận cầu 17 tấm thẻ là "bước ngoặt quyết định" đưa CLB Hà Nội đến tột cùng vinh quang

Dưới sự tài trợ của tập đoàn T&T, CLB Hà Nội T&T ra mắt giữa năm 2006. Được sự đầu tư mạnh mẽ, cùng dàn cầu thủ tinh nhuệ, họ có bước khởi đầu cực kỳ thành công với 3 mùa đầu tiên thăng liền 3 hạng, mà mùa giải hạng Nhất 2008 là bước ngoặt then chốt nhất. Ở đó, họ có trận đấu vòng cuối gặp Quân khu 4 đầy căng thẳng, và tạo nên "cơn mưa thẻ" thực sự cho ngày tranh ngôi vô địch.

Khởi đầu mùa giải 2008, CLB Hà Nội T&T được đầu tư mạnh tay nhất trong số các đội tham gia giải hạng Nhất Quốc gia, với hơn 10 tỷ đồng cho mục tiêu thăng hạng V.League. Với tiềm lực kinh tế mạnh mẽ, hàng loạt cầu thủ danh tiếng như thủ môn Dương Hồng Sơn, trung vệ Phạm Như Thuần, Văn Sĩ Sơn, tuyển thủ U23 Việt Nam Nguyễn Thành Long Giang - cầu thủ trẻ xuất sắc nhất Việt Nam 2 năm liền.

Về ngoại binh, họ có được những cầu thủ rất đáng chú ý là bộ đôi Brazil Cristiano và Casiano.

Trận cầu 17 tấm thẻ là bước ngoặt quyết định đưa CLB Hà Nội đến tột cùng vinh quang - Ảnh 1.

Thủ thành Dương Hồng Sơn đeo băng đội trưởng Hà Nội T&T.

Mùa giải 2008 của CLB Hà Nội T&T khởi đầu suôn sẻ, thì đột nhiên ngày 9/3 năm ấy, có đến 5 cầu thủ của họ bị phát hiện có hành vi sử dụng thuốc lắc ở khách sạn Mai Vinh (thành phố Hồ Chí Minh).

Tại cơ quan công an, 5 cầu thủ này đã khai nhận hành vi của mình. Theo đó, chiều ngày 8/3, CLB T&T đã thắng CLB Tiền Giang với tỷ số 2-1 ngay trên sân khách. Để ăn mừng chiến thắng và “mừng ngày quốc tế Phụ nữ”, 5 cầu thủ của CLB T&T đã rủ nhau đến khách sạn Mai Vinh tìm dịch vụ “em út”.

Tuy nhiên, trong 5 cầu thủ, có 1 cầu thủ dẫn vợ theo nên chỉ ngồi chơi, 4 cầu thủ còn lại cặp bồ với 4 "em út". Chưa thỏa cơn hưng phấn, lúc 1 giờ 30 sáng ngày 9/3, nhóm cầu thủ này kéo vào phòng 403 của khách sạn Mai Vinh để "lắc". Lúc 3 giờ ngày 9/3, khi công an ập vào phòng 403, đã bắt quả tang 5 cầu thủ cùng 4 "em út" đang thác loạn trong tiếng nhạc chát chúa. Tại đây, công an thu giữ 6 viên ma túy tổng hợp và nhiều bao cao su chưa sử dụng.

Tại cơ quan công an, các cầu thủ khai nhận, số thuốc ma túy đó là do cầu thủ Lê Hoàng Anh Thy (28 tuổi) trực tiếp đi mua với giá 200.000 đồng/viên. Tuy nhiên khi tiến hành test các cầu thủ thì cho kết quả âm tính. Giải thích trường hợp này, công an cho rằng loại thuốc mà các cầu thủ đã sử dụng rất mới nên dụng cụ test thường đã cho ra kết quả âm tính. Chính vì thế, 5 cầu thủ trên và 23 đối tượng khác chỉ bị xử phạt hành chính và được tại ngoại.

Ngay sau sự việc này, CLB đã lập tức có hình thức kỉ luật đối với Ban huấn luyện (phạt tiền và khiển trách) cùng 5 cầu thủ này, trong đó Lê Hoàng Anh Thy - người mua thuốc lắc và rủ rê đồng đội, bị sa thải khỏi đội. Bốn cầu thủ khác bị cắt lương, thưởng và treo giò hết tháng Ba.

Tuy vậy, do sức ép thành tích (ngay sau khi 5 cầu thủ dính líu vào ma tuý đội đã thua trên sân nhà) và đặc biệt là sức ép từ phía đội bóng, lãnh đạo đội đã cho 4 cầu thủ này tiếp tục thi đấu ngay trong tháng Ba, chỉ bị treo giò 1 trận.

Trận "chung kết" ở lượt trận cuối mùa giải hạng Nhất 2008, cả CLB Hà Nội T&T lẫn Quân khu 4 đều đã có trong tay chiếc vé thăng hạng khi Cao su Đồng Tháp "tự bắn vào chân mình". Tuy nhiên, CLB Hà Nội cần một chiến thắng để lên ngôi vô địch, trong khi với Quân khu 4, họ chỉ cần một trận hòa là đủ.

Trận đấu diễn ra cực kỳ thăng hoa và máu lửa, song ngạc nhiên, Quân khu 4 mới là đội có bàn thắng mở tỷ số. Trên chấm phạt đền, Lazaro thản nhiên thực hiện cú panenka đầy bản lĩnh, đưa đội nhà vượt lên, đẩy Hà Nội vào thế khó với việc Xuân Tú bị truất quyền thi đấu vì chơi bóng bằng tay để cản cú đặt lòng của chính Lazaro, tạo nên quả phạt đền mở tỷ số.

Nhưng đây cũng là lúc trận đấu được đẩy lên cao đầu kịch tính. Bị "tổn thương", các cầu thủ Hà Nội T&T căng hết sức để "đòi lại" chức vô địch. Những nỗ lực của họ khiến cho Quân khu 4 bị đuổi đến 3 cầu thủ, cũng như hai đội phải nhận tổng cộng đến 13 chiếc thẻ vàng. Dẫu vậy, đội bóng thủ đô chỉ có được 1 bàn thắng từ cú sút phạt đền của thủ thành Dương Hồng Sơn vào cuối trận.

Một trận hòa không đủ để CLB Hà Nội T&T đoạt ngôi vô địch. Tuy nhiên với việc thăng hạng lên V.League, họ khởi đi một thế lực "nghiêng trời lệch đất" của bóng đá Công ty dịch thuật Sài Gòn Blog Việt Nam suốt hơn 10 năm trời qua. Mười một mùa bóng tính từ sau trận đấu "mưa thẻ" ấy, họ vô địch V.League 5 lần, cùng 4 lần đoạt ngôi Á quân.

Mùa giải gần nhất, với đội hình đông đặc tuyển thủ quốc gia, CLB Hà Nội (đổi tên từ Hà Nội T&T) "thâu tóm" toàn bộ danh hiệu quốc nội với chức vô địch V.League, cúp Quốc gia lẫn siêu cúp Quốc gia Việt Nam.

Đội phản ứng nhanh chống dịch

Người gọi là một phụ nữ 27 tuổi, sốt, khó thở hai hôm nay. Trước đó cô chăm bố ốm tại khoa Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai.

"Người này vừa có dấu hiệu lâm sàng, vừa có dịch tễ. Chúng tôi xử lý như một ca nghi nhiễm nCoV", bác sĩ Hồng, 30 tuổi, phó khoa Kiểm soát dịch bệnh, Trung tâm y tế quận Cầu Giấy, nói.

Hơn chục phút sau, xe dừng trước một toà chung cư ở phường Trung Hoà. Toàn "đội cực nhanh" trong trang phục bảo hộ kín mít hối hả xuống xe và tiếp cận căn hộ có người nghi nhiễm. Chọn chỗ ngồi chéo với bệnh nhân, bác sĩ Hồng trấn an: "Chị cứ bình tĩnh, không cần quá lo lắng vì không phải cứ tiếp xúc với bệnh nhân là lây nhiễm". Cô dần bình tĩnh, sau một tiếng thì xâu chuỗi được đầy đủ lịch trình "đã đi đâu, làm gì, gặp những ai".

Khép phiếu điều tra dịch tễ kín hai mặt giấy, bác sĩ Hồng nhìn sang những đồng nghiệp, gật đầu. Bước tiếp theo là của kỹ thuật viên xét nghiệm Nguyễn Hải Linh với nhiệm vụ lấy dịch hầu họng của người nghi nhiễm trước khi chuyển người này ra xe đến bệnh viện đa khoa Đống Đa.

Cán bộ xử lý môi trường Lưu Danh Nhẫn phun khử trùng khắp căn hộ hơn 60 m2, mọi vật dụng trong nhà và khu vực ngoại cảnh. Chỉ có tiếng va chạm đồ đạc, ít khi có tiếng nói. Khi công việc kết thúc, cả đội mới rút quân. Sau lưng họ là khu chung cư im lìm, lúc 2 giờ sáng ngày 27/3.

Hồng, Nhẫn, Linh là 3 thành viên chủ lực trong đội phản ứng nhanh của Trung tâm y tế quận Cầu Giấy, ngoài ra còn có thành viên làm nhiệm vụ hậu cần và lái xe. Toàn thành phố Hà Nội có 65 đội phản ứng nhanh, trong đó quận Cầu Giấy có hai đội với tổng số trên 20 thành viên.

Bác sĩ Hồng (quần áo bảo hộ), kỹ thuật viên Hải Linh áo blouse tác nghiệp tại chung cư Tràng An, đêm 7/3. Ảnh: Danh Nhẫn.

Bác sĩ Hồng (quần áo bảo hộ), kỹ thuật viên Hải Linh áo blouse tác nghiệp tại chung cư Tràng An, đêm 27/3. Ảnh: Danh Nhẫn.

Năm năm công tác tại Trung tâm y tế quận Cầu Giấy, bác sĩ Hồng nắm rõ địa bàn 8 phường, 285.000 dân này còn hơn cả con xóm nhỏ quê Thái Bình của mình. Cầu Giấy là địa bàn tập trung nhiều trường đại học lớn, mật độ dân cư cao và tập trung rất đông người thuê trọ - một trong các lý do khiến cuộc chiến chống Covid-19 tại đây căng thẳng.

"Phát súng đầu tiên" báo hiệu trận chiến của đội phản ứng nhanh Cầu Giấy nổ từ mùng 4 Tết, khi có một nghiên cứu sinh trở về từ Vũ Hán có biểu hiện nghi nhiễm bệnh. Từ 3h chiều, bác sĩ Hồng cùng đồng nghiệp đến nơi ở của bệnh nhân trên đường Trần Quý Kiên khai thác dịch tễ, lập danh sách những người tiếp xúc gần để cách ly, phun khử trùng. Đội hoàn tất các công việc khi đồng hồ đã sang ngày mùng 5 Tết.

Kể từ lúc đó anh bị cuốn vào cuộc chiến "chống dịch như chống giặc". Trong tháng 2, đội rà soát những công dân trở về từ Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản. Sang đầu tháng 3, khi có bệnh nhân dương tính đầu tiên ở Hà Nội, đội lấy mẫu xét nghiệm và cách ly tất các những người từ nước ngoài về. Từ 26/3, đội nhận thêm nhiệm vụ mới là rà soát, lấy mẫu, cách ly tất cả các bệnh nhân điều trị nội ngoại trú và những người ra vào Bệnh viện Bạch Mai.

"Thời gian trước chúng ta chủ yếu chống dịch từ bên ngoài. Giai đoạn này khó khăn hơn vì đã có ổ dịch từ bên trong", bác sĩ Hồng nói.

Sau giấc ngủ chỉ dài 3 tiếng, sáng sớm 27/3 anh Hồng cùng đội đã có mặt ở Nhà sinh hoạt tổ 30 phường Trung Hoà lấy mẫu dịch tễ. Hơn 1h chiều cả đội mới ăn bữa trưa, ngay sau đó lại tiếp tục công việc tới 8h tối. Lịch trình này vẫn "căng" vào hai ngày cuối tuần qua. Đến nay hai đội đã sàng lọc được 55 trường hợp từng khám chữa bệnh và 310 người qua lại Bệnh viện Bạch Mai.

Nhà ở Ngã Tư Sở, chỉ cách 15 phút chạy xe, nhưng từ 6/3 bác sĩ Hồng cắm chốt tại cơ quan trực chiến. Anh đã quen với việc sang chiều mới ăn trưa, sang ngày hôm sau mới ăn cơm tối. Triền miên là những đêm chỉ ngủ được từ 3 đến 6 tiếng. "Mệt nhưng cũng không ngủ được. Lo lắng nên trong lòng cứ bồn chồn, không yên tâm", anh bộc bạch.

Đặt lưng xuống là anh nghĩ đến những người hôm nay tiếp xúc, lo kết quả của họ ngày mai. Nên ngay khi có kết quả xét nghiệm dù đêm muộn thế nào anh cũng báo cho bệnh nhân. Hồng nhớ một bác soát vé ở một điểm du lịch nổi tiếng của thủ đô từng tiếp xúc với bệnh nhân người Anh dương tính, đi chuyến bay VN54 hồi đầu tháng 3. Thời điểm phát hiện đã gần một tuần kể từ ngày tiếp xúc và trong thời gian này bác soát vé đã gặp gỡ cả trăm người. Bệnh nhân hoảng sợ không nhớ được lịch trình. Bác sĩ Hồng vừa phải động viên, trấn an, vừa khai thác thông tin, sau 2 ngày mới truy hết được các "F".

Thời khắc nhận kết quả âm tính của người này, trong đầu nam bác sĩ như "có pháo hoa nở". Cuộc gọi được kết nối ngay trong đêm. "Bác ấy cảm ơn rối rít, nhưng thực ra tôi mới phải nói lời cảm ơn. Nhờ kết quả những người âm tính như bác ấy mà tôi thấy được tiếp thêm sức mạnh", anh chia sẻ.

Bác sĩ Hồng gọi điện cho người vợ mới cưới cảm ơn vì giỏ hoa quả vợ gửi shipper mang đến trong tối 17/3. Ảnh: Phan Dương.

Bác sĩ Hồng gọi điện cho vợ cảm ơn vì giỏ hoa quả gửi shipper mang đến trong tối 17/3 và cho biết sẽ không về nhà trong 2 tuần tới. "Anh muốn dành toàn lực cho cuộc chiến", Hồng nói với người vợ mới cưới. Ảnh: Phan Dương.

Cởi bỏ bộ đồ bảo hộ, đôi mắt kỹ thuật viên Nguyễn Hải Linh, 28 tuổi trũng sâu, chiếc áo blouse trắng ướt sũng vì mồ hôi. Trời hôm 27/3 nắng và oi, Linh lấy mẫu xét nghiệm của những người từ nước ngoài về và người liên quan Bệnh viện Bạch Mai suốt 12 tiếng, chỉ có một tiếng nghỉ trưa.

Phải đứng thời gian dài trong bộ bảo hộ kín và không được uống nước nên gần cuối giờ làm việc đôi chân anh như muốn rã ra. Nhưng cảm giác này vẫn chưa là gì với cơn đau nhức ở vành tai và vùng mắt vì kính và khẩu trang thít chặt. Mỗi lúc nằm xuống cả vùng da đầu đau buốt.

"Vì thiếu không khí và mất nước nên lúc cởi bỏ khẩu trang trông mặt ai Công ty CP dịch thuật miền trung - MIIDtrans Blog cũng ỉu xìu như đang buồn lắm", chàng kỹ thuật viên trẻ phân trần. Mươi phút sau khi uống cạn chai nước 500 ml, rồi ngửa mặt hít một hơi dài, anh dần tươi tỉnh.

Trong đội phản ứng nhanh chống dịch, Linh làm công đoạn lấy mẫu bệnh phẩm - việc được cho là nguy cơ lây nhiễm cao nhất bởi khoảng cách tới người nghi nhiễm chỉ hơn một gang tay. Thao tác lấy dịch mũi, họng cũng dễ khiến người bệnh bị kích thích ho, hắt hơi. Vài ngày nay, Linh đã lấy từ 40-50 mẫu xét nghiệm mỗi ngày.

"Thủ thuật an toàn nhất là đứng chéo với người bệnh. Lấy dịch họng trước, sau đó bệnh nhân đeo khẩu trang che miệng để lấy dịch mũi. Như vậy dù có ho thì nguy cơ cũng giảm", người kỹ thuật viên 5 năm trong nghề chia sẻ.

Linh là em út trong đội nên được ưu ái hơn một chút nhưng từ 6/3, chàng trai này cũng dọn đến ở tại cơ quan để cùng các đồng nghiệp lên đường bất kể giờ nào. "Có những hôm hết việc lúc nửa đêm, các anh em thay nhau vào phòng tắm, úp mỳ tôm ăn, mệt quá mà ngủ say quên trời đất", Linh kể.

Nhà Linh cách cơ quan 2 km, có bố mẹ, em gái và bà nội. Hai hôm nay, trong những cuộc gọi về anh động viên bố mình, một tài xế taxi, tranh thủ thời gian Hà Nội hạn chế các phương tiện công cộng, để nghỉ ngơi.

Bác sĩ Nguyễn Hải Linh mệt mỏi sau một ngày làm việc lấy hơn 40 mẫu bệnh phẩm. Anh ở tại cơ quan để trực từ 6/3, dù nhà cách đây 2 km. Ảnh: Phan Dương.

Kỹ thuật viên Nguyễn Hải Linh sau một ngày làm việc lấy hơn 40 mẫu xét nghiệm Covid-19. Ảnh: Phan Dương.

Hơn 10 năm công tác tại Trung tâm y tế quận Cầu Giấy với nhiều vai trò cùng lúc như thư ký hoạt động tiêm chủng và giám sát chuyên môn nên công việc của anh Lưu Danh Nhẫn chỉ chỉ gói gọn trong giờ hành chính. Nhưng hơn hai tháng có dịch, hiếm khi anh được đi ngủ trước nửa đêm, thời gian làm việc lên đến 12, 14 giờ/ngày và không có ngày cuối tuần.

Giai đoạn căng thẳng nhất là từ chiều tối 6/3, Hà Nội xuất hiện ca dương tính đầu tiên. Nhẫn và các thành viên đội phản ứng nhanh vẽ bản đồ dịch tễ quanh trường hợp bệnh nhân 17. Anh dẫn đầu một đội đến ngõ 22 Phạm Thận Duật và chung cư Tràng An - nơi tài xế của bệnh nhân số 17 từng đến, khai thác dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, chuyển 3 "F1" đi ra cách ly, đồng thời hướng dẫn cách ly tại nhà cho 56 "F2".

"Lúc tôi đặt lưng xuống giường đã là 4h kém 5. Tâm trạng hôm đó rất buồn vì nghĩ Bình Xuyên, Vĩnh Phúc đã kiểm soát rất tốt, không thể ngờ dịch lại đến từ chuyến bay đó", anh nhớ lại.

6 ngày sau, dịch về gần hơn nữa khi ghi nhận ca dương tính số 39, sống trên địa bàn Cầu Giấy. Đội của Nhẫn mất 12 tiếng mới điều tra được tổng quát dịch tễ của bệnh nhân này và các F1, F2. Hơn 9h đêm, anh tiếp tục cùng đội phòng chống dịch phun khử trùng 1.200 m2 toà chung cư mini nơi bệnh nhân này thuê trọ. Công việc cuốn anh vào đến mức "không còn thời gian để mà lo lắng nữa".

Ngoài nhiệm vụ chống dịch Nhẫn còn nhận thêm nhiệm vụ giải đáp thắc mắc của người dân, thậm chí thuyết phục người nghi nhiễm đi cách ly. Anh kể, có bệnh nhân F1 38 tuổi ở Mai Dịch khi đã vào bệnh viện vẫn tiếp tục gọi điện "tâm sự" về những lo lắng trong này. Anh lắng nghe, thi thoảng giải thích cho chị hiểu các quy định hay khó khăn của bác sĩ làm nhiệm vụ. Cuối cùng chị nói: "Cảm ơn bác sĩ đã dành thời gian nói chuyện để tôi hiểu hơn trách nhiệm công dân của mình".

Đến hiện tại, Cầu Giấy ghi nhận ca dương tính số 6, trong tổng số 85 ca nhiễm của Hà Nội. Trong những cuộc điện thoại của người dân gọi đến, anh Nhẫn thường nói thêm một câu: Hai tuần tới là thời gian quý báu, mỗi người dân hãy là một chiến sĩ chống dịch.

Những "người lính" trong đội phản ứng nhanh như Nhẫn, Hồng, Linh... tin Hà Nội sẽ kiểm soát được dịch.

Phan Dương

Sản phụ chật vật giữa Covid-19

Song nhân viên y tế không tiếp nhận Young, cho biết thời gian sinh nở của cô còn chưa tới. Hôm ấy là ngày 18/3.

Hai ngày sau, Young tìm kiếm dọc các cửa hàng trong thành phố để mua khăn giấy trẻ em, tã lót cùng nước rửa tay. Cô và mẹ mình vô gia cư, phần nhiều đi lại bằng phương tiện công cộng. Dịch bệnh quét qua, họ ở tạm với những người họ hàng, song vẫn cần mua thêm nhu yếu phẩm trước khi lệnh hạn chế đi lại được ban hành. Cả hai đã mua khăn giấy, nhưng không tìm được tã lót.

Tối cùng ngày, Young trở lại bệnh viện, song một lần nữa phải về nhà. Bác sĩ cho biết tử cung của cô mới chỉ mở 2 cm thay vì 6 cm như khi chuyển dạ tích cực.

Theo kế hoạch ban đầu, Young sẽ được Joy Dean, một tình nguyện viên của Chiến dịch Sacramentos’s Black Child Legacy hỗ trợ quá trình sinh nở. Sau khi bị nhiều bệnh viện từ chối, Dean đưa cô tới Trung tâm Y tế California, một trong những cơ sở hiếm hoi thực hiện chương trình trợ cấp cho người có thu nhập thấp ở thời điểm này. Song để phòng ngừa sự lây lan của Covid-19, Dean không được phép cùng Young vào phòng đẻ.

Một sản phụ và chồng trước bệnh viện Sản Bắc Kinh. Ảnh: NY Times

Một sản phụ và chồng trước Bệnh viện Sản Bắc Kinh. Ảnh: NY Times

"Tôi không lo lắng vì virus. Tôi lo rằng sẽ chẳng ai nghe mình nói gì", sản phụ 28 tuổi cho biết. Cô cũng chia sẻ mình sẽ cảm thấy khá hơn nếu có Dean ở cạnh.

Nước Mỹ đang vật lộn để đối phó với cuộc khủng hoảng Covid-19. Trong khi đó hàng chục nghìn người phụ nữ buộc phải sinh con trong tình Công ty CP dịch thuật miền trung - MIIDtrans Blog cảnh ngặt nghèo chưa từng có. Các bệnh viện chuyển khâu điều trị trước và sau khi sinh sang chăm sóc từ xa, hạn chế hoặc cấm hoàn toàn khách ghé thăm sản phụ.

Nhiều cơ sở cho phép các bà mẹ lựa chọn khởi phát chuyển dạ (bác sĩ sẽ kích thích các cơn gò tử cung giúp sản phụ sinh con qua ngã âm đạo). Vài nơi chuyển hoàn toàn khoa phụ sản thành khu điều trị Covid-19.

Các thay đổi này khiến cho những đơn vị cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, hiệp hội y khoa và cả bệnh nhân quay cuồng, cố gắng đưa ra quyết định sáng suốt.

"Sự thay đổi tính bằng ngày", Thorild Urdal, một hộ sinh 35 năm kinh nghiệm tại San Francisco cho biết.

Đại dịch tạo sức ép lên hệ thống chăm sóc sức khỏe vốn có nhiều vấn đề tại Mỹ. Trong nhiều năm liền, tỷ lệ thai phụ tử vong ở mức đáng báo động. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), năm 2007, 12,7/100.000 phụ nữ đã chết trong quá trình mang thai, chuyển dạ hoặc 42 ngày sau sinh. Năm 2018, con số này tăng lên 17,4. Tình hình thậm chí nghiêm trọng hơn ở phụ nữ da màu.

Nhiều nhân viên y tế lo ngại nỗ lực ngăn chặn Covid-19 sẽ ảnh hưởng đến các bà mẹ và trẻ sơ sinh, để lại hậu quả khó lường, chỉ thật sự lộ rõ khi đại dịch đã kết thúc.

Trong khi đó, các bệnh viện vẫn vật lộn để đáp ứng nhu cầu của người dân.

Tháng này, Tập đoàn Y tế Permanente tại California trở thành hệ thống bệnh viện đầu tiên hỗ trợ sinh nở cho thai phụ ở tuần thứ 39 hoặc khởi phát chuyển dạ đối với những trường hợp cần thiết.

Các bác sĩ tại đây "nỗ lực giúp họ vượt cạn thành công trước khi đại dịch trở nên trầm trọng hơn, ngay thời điểm thai nhi đủ tháng", tiến sĩ Amanda Williams, người đứng đầu khoa sản tại Permanente cho biết.

"Chúng tôi không ép bất cứ ai thực hiện khởi phát, nhưng vẫn khuyến nghị làm điều này nếu dịch bệnh tiếp tục diễn biến tiêu cực", tiến sĩ Williams cho biết.

Song Jhoanna Galvez, một nữ hộ sinh tại Los Angeles không đồng ý với quan điểm trên. Cô cho biết khởi phát chuyển dạ có thể kéo dài quá trình sinh sản, tăng thời gian thai phụ phải ở lại bệnh viện, đi ngược lại mục đích phòng ngừa dịch bệnh ban đầu.

Đại học Phụ sản Mỹ hiện chưa ban hành hướng dẫn cụ thể về vấn đề này. Các chuyên gia lưu ý phụ nữ mang thai không dễ nhiễm nCoV hơn những người khác, song các triệu chứng như nhiễm trùng đường hô hấp trên và sốt cao có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của thai nhi.

Các triệu chứng viêm đường hô hấp hoặc sốt cao ở sản phụ có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Ảnh: Shutterstock

Các triệu chứng viêm đường hô hấp hoặc sốt cao ở sản phụ có thể ảnh hưởng đến thai nhi. Ảnh: Shutterstock

Trong khi khởi phát chuyển dạ là chủ đề gây tranh cãi, nhiều bệnh viện chọn cách đóng cửa hoàn toàn khoa sản để tạo thêm không gian cho bệnh nhân Covid-19.

Tại San Francisco, hệ thống của Trung tâm Y tế California Pacific đã chuyển đổi một trong hai phòng đẻ thành khu điều trị cách ly Covid-19. Phụ nữ chuyển dạ (không có triệu chứng nhiễm virus) được gửi đến cơ sở khác của hệ thống.

Song vấn đề các bà mẹ gặp phải không chỉ dừng lại sau cách cửa phòng sinh. Casey Hogle, một sản phụ có con đầu lòng tại bệnh viện Đa khoa Massachusetts ở Boston cho biết quá trình sinh nở diễn ra suôn sẻ. Tuy nhiên khi trở về nhà, cô đối mặt với nhiều thách thức khác.

"Tác động lớn nhất là về mặt xã hội. Gia đình nội ngoại sẽ không được gặp em bé trong một thời gian dài nữa", cô xúc động nói.

Trở lại với Latoyha Young, đến ngày 26/3, cô vẫn chờ đợi để sinh con mà chưa tìm mua được tã lót. Mẹ của cô từ chối rời xa con gái mình, bất chấp các quy định của bệnh viện.

Cuộc khủng hoảng y tế đã khiến nhiều người cân nhắc việc sinh con tại nhà thay vì đến bệnh viện. Song tiến sĩ Taraneh Shirazian, chủ tịch Saving Mothers, một tổ chức phi lợi nhuận tập trung vào sức khỏe bà mẹ toàn cầu nhấn mạnh, sinh con tại bệnh viện vẫn là sự lựa chọn an toàn nhất bởi cả thai nhi và sản phụ đều có nguy cơ biến chứng cao nếu không có sự hỗ trợ của bác sĩ.

Thục Linh (Theo NY Times )

Anh có thể kéo dài phong tỏa đến 6 tháng

"Nước Anh phải hành động có trách nhiệm và từ từ cắt giảm các biện pháp cách biệt cộng đồng. Chúng ta không thể đột ngột trở lại bình thường, đó là điều rất nguy hiểm. Sẽ mất khoảng 3-6 tháng để xem liệu chúng ta có thể trở về cuộc sống thường nhật hay không", Phó giám đốc Cơ quan Y tế Công cộng Jenny Harries nói trong cuộc họp báo tại thủ đô London hôm 29/3.

Bà cảnh báo mọi nỗ lực chống Covid-19 của Anh có thể "đổ xuống biển" nếu lập tức chấm dứt toàn bộ lệnh phong tỏa, khiến nước này đối mặt với đỉnh dịch thứ hai. "Điều đó không có nghĩa là chúng ta đóng cửa hoàn toàn trong vòng 6 tháng", Phó giám đốc Harries nói, thêm rằng một số biện pháp có thể được nới lỏng hoặc thay đổi tùy vào tình hình dịch bệnh.

Người dân xếp hàng ngoài một hiệu thuốc tại thủ đô London hôm 30/3. Ảnh: AFP.

Người dân xếp hàng ngoài một hiệu thuốc tại thủ đô London hôm 30/3. Ảnh: AFP .

Chính phủ Anh hôm 23/3 cấm người dân ra đường trừ một số trường hợp nhất định, áp dụng biện pháp phong tỏa nghiêm khắc nhất kể từ sau Thế chiến II. Cửa hàng, phòng gym và địa điểm tôn giáo sẽ bị đóng cửa, mọi hoạt động xã hội, bao gồm cả đám cưới, sẽ phải hoãn. Tuy nhiên, các đám tang vẫn được tổ chức.

Thủ tướng Boris Johnson cho phép cảnh sát được bắt những người đi lại "không cần thiết" và phớt lờ lời kêu gọi ở nhà. Người vi phạm có thể bị phạt 60 bảng Anh (khoảng 74 USD) khi vi phạm lần đầu và 120 bảng Anh (khoảng 148 USD) nếu tái Công ty CP dịch thuật miền trung - MIIDtrans Blog phạm.

Bộ Y tế và Chăm sóc Xã hội Anh cho biết nước này đến nay đã ghi nhận 19.522 ca dương tính nCoV, trong đó 1.415 người đã chết. Giáo sư Neil Ferguson từ Đại học Hoàng gia London, cố vấn dịch tễ học hàng đầu của chính phủ Anh, nhận định các biện pháp kiểm soát của London đang bắt đầu có hiệu quả.

"Tỷ lệ tăng người nhập viện đang chậm lại, đó là kết quả từ những hành động của chính phủ của người dân", ông nói nhưng cảnh báo đây chưa phải tín hiệu đáng mừng, cho rằng điều này trên không phản ánh tình hình gia tăng số người chết mỗi ngày.

"Chúng ta đang thiếu nhiều dữ liệu trực tiếp về số ca nhiễm", giáo sư Ferguson nói, cho biết Anh mới tiến hành gần 130.000 xét nghiệm và con số người mắc Covid-19 thực tế cao hơn nhiều so với thống kê. "Chúng tôi nghĩ khoảng 40% người bệnh không có triệu chứng và có thể 2-3% dân số Anh đã nhiễm nCoV".

Vũ Anh (Theo CNN )

Gần 800.000 người nhiễm nCoV toàn cầu

Thế giới ghi nhận 782.034 ca nhiễm nCoV và 37.609 người chết tại 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Châu Âu chiếm khoảng 2/3 số ca tử vong với 26.674 người chết được ghi nhận. Italy là nước báo cáo số ca tử vong lớn nhất với 11.591 người.

Mỹ ghi nhận thêm 18.089 ca nhiễm và 412 ca tử vong, nâng số ca nhiễm và tử vong lên lần lượt 161.580 và 2.995, tiếp tục là vùng dịch lớn nhất thế giới.

New York là bang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với 66.497 ca nhiễm, trong đó 1.218 người đã tử vong.

Tàu bệnh viện USNS Comfort với sức chứa 1.000 giường bệnh đã tới thành phố New York. Con tàu không có khả năng điều trị Covid-19, nhưng có thể tiếp nhận những bệnh nhân thông thường để các bệnh viện tập trung chống dịch.

Trump cũng thông báo kéo dài chính sách "cách biệt cộng đồng" tới ngày 30/4 để làm chậm tốc độ lây lan của nCoV và dự đoán đỉnh dịch tại Mỹ sẽ đến trong hai tuần tới, vào Lễ Phục sinh 12/4. Trump thừa nhận số người chết vì Covid-19 tại Mỹ có thể vượt quá 100.000, khẳng định chính quyền làm rất tốt nếu ngăn điều này xảy ra.

Italy phát hiện thêm 4.050 ca nhiễm mới và 812 người tử vong, tổng số người nhiễm và chết đến nay lần lượt là 101.739 và 11.591. Tỷ lệ tử vong do Covid-19 tại Italy là gần 11,4%, mức cao nhất thế giới và gấp hơn hai lần tỷ lệ tử vong toàn cầu. Nước này là quốc gia thứ hai báo cáo hơn 100.000 người nhiễm nCoV, chỉ sau Mỹ.

Viện Y tế Quốc gia Italy cho hay độ tuổi trung bình của người tử vong là 78,5, với nạn nhân trẻ nhất 31 tuổi và già nhất 103 tuổi. Dân số già và bệnh viện quá tải là hai trong số các nguyên nhân khiến tỷ lệ tử vong ở Italy đặc biệt cao.

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân Covid-19 tại một bệnh viện Erasme ở Brussels, Bỉ hôm 27/3. ẢNh: AFP.

Nhân viên y tế điều trị cho bệnh nhân Covid-19 tại một bệnh viện Erasme ở Brussels, Bỉ hôm 27/3. Ảnh: AFP .

Tây Ban Nha xác nhận thêm 7.846 ca nhiễm và 913 ca tử vong, nâng tổng số người nhiễm và chết lên lần lượt 87.956 và 7.716, vượt qua Trung Quốc để trở thành vùng dịch lớn thứ ba thế giới. Thủ đô Madrid và vùng Catalonia là hai địa phương có số người chết vì nCoV cao nhất Tây Ban Nha, lần lượt là 3.392 và 1.410.

Giới chức y tế nhận định tốc độ tăng các ca nhiễm và tử vong mới tại Tây Ban Nha giảm trong những ngày gần đây cho thấy Covid-19 có thể sớm đạt đỉnh tại nước này. Tỷ lệ tăng số ca tử vong tại Tây Ban Nha hôm qua là 12,4%, giảm hơn một nửa so với tỷ lệ 27% hôm 25/3.

Tây Ban Nha áp lệnh phong tỏa toàn quốc từ ngày 14/3 và Thủ tướng Pedro Sanchez hôm 28/3 công bố các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt hơn nữa, buộc những người lao động ở các lĩnh vực không thiết yếu phải ở nhà trong 14 ngày tới.

Đức ghi nhận thêm 4.450 ca nhiễm và 104 ca tử vong, nâng số ca nhiễm và tử vong lên lần lượt 66.885 và 645. Là vùng dịch lớn thứ ba châu Âu, sau Italy và Tây Ban Nha, song tỷ lệ tử vong ở Đức chỉ 0,9%.

Thủ tướng Đức Angela Merkel, 65 tuổi, hôm qua cho kết quả âm tính nCoV lần ba. Bà Merkel tự cách ly tại căn hộ ở Berlin một tuần qua sau khi tiếp xúc với bác sĩ nhiễm nCoV.

Iran tiếp tục là vùng dịch lớn thứ hai châu Á với 41.495 ca nhiễm và 2.757 ca tử vong sau khi ghi nhận thêm 3.186 ca nhiễm và 117 trường hợp tử vong. Chính phủ Iran cảnh báo dịch bệnh có thể kéo dài thêm vài tháng và giết chết hơn 10.000 người. Tổng thống Hassan Rouhani bị các đối thủ Công ty CP dịch thuật miền trung - MIIDtrans Blog chính trị công kích vì đã không hành động kịp thời để ngăn dịch bệnh.

Iran đã đóng cửa các trường học, hủy các buổi lễ cầu nguyện, đóng cửa quốc hội cũng như các địa điểm hành hương lớn của người Hồi giáo Shiite. Iran cũng áp đặt nhiều biện pháp nghiêm ngặt sau khi hàng trăm nghìn người dân vẫn đổ xuống đường đón dịp Tết Ba Tư. Bộ Y tế Iran liên tục kêu gọi người dân khai báo thông tin cũng như các triệu chứng nghi nhiễm nCoV.

Trung Quốc ghi nhận 48 ca nhiễm mới, tăng 17 ca so với hôm qua và là mức tăng sau 4 ngày giảm. Toàn bộ 48 trường hợp đều là ca ngoại nhập, nâng số ca ngoại nhập tại Trung Quốc lên 771.

Trung Quốc cũng báo cáo thêm 5 trường hợp tử vong, nâng số người chết do dịch bệnh lên 3.305. Giới chức Trung Quốc lo ngại sự gia tăng các ca ngoại nhập nên đã đẩy mạnh quy trình kiểm tra sức khỏe, cách ly, thậm chí giảm số chuyến bay quốc tế và cấm nhập cảnh đối với hầu hết người nước ngoài.

Hàn Quốc báo cáo thêm 125 ca nhiễm nCoV, tăng 47 ca so với hôm qua, nâng số ca nhiễm lên 9.786. Nước này cũng ghi nhận thêm 4 ca tử vong, nâng số ca tử vong lên 162, chủ yếu là người cao tuổi có bệnh lý nền.

Trong số ca nhiễm mới, 15 trường hợp là ca ngoại nhập, nâng số ca ngoại nhập tại Hàn Quốc lên 518. Hàn Quốc sẽ cách ly bắt buộc trong hai tuần đối với tất cả công dân nước ngoài, bắt đầu từ 1/4.

Tại Đông Nam Á , Malaysia là vùng dịch lớn nhất với 2.626 ca nhiễm và 37 người chết. Indonesia là vùng dịch chết chóc nhất khu vực với 122 người chết trong 1.414 người nhiễm, tỷ lệ tử vong là 8,6%.

Philippines và Thái Lan đều ghi nhận hơn 1.500 ca nhiễm, song ca tử vong tại hai nước này khá chênh lệch, lần lượt là 78 và 9. Covid-19 đã xuất hiện tại toàn bộ 11 quốc gia của khu vực Đông Nam Á.

Huyền Lê (Theo AFP , Worldomerter )